จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2–3 กันยายน 2568 ณ โรงแรมอัลฟะฮัด หาดใหญ่

กลุ่มเป้าหมาย: บุคลากรด่านหน้าผู้ปฏิบัติงานสนับสนุนกลุ่มเปราะบาง

โมดูลนี้เป็นการเปลี่ยนผ่านจากการสำรวจตัวตนในระดับปัจเจก ไปสู่การสร้างทักษะเชิงประจักษ์ในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยมุ่งเน้นที่พลวัตระหว่างบุคคลระหว่างผู้ปฏิบัติงานและกลุ่มเปราะบาง ตลอดจนการให้ความสำคัญกับงานสุขภาพจิตชุมชนและการกลับคืนสู่สังคมในระยะยาว

สมรรถนะหลัก

หลักสูตรนี้ถูกออกแบบมาเพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถของผู้ปฏิบัติงานใน 3 ด้านหลัก:

• การดูแลภายใต้แนวคิดความเข้าใจในบาดแผลทางใจ (Trauma-Informed Care): สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบาดแผลทางใจ กระบวนการเปิดเผยบาดแผลทางใจอย่างปลอดภัย และกลไกการรับมือที่มีประสิทธิภาพ
• การสนับสนุนเชิงนโยบายและระบบสุขภาพจิต (Mental Health Systems Advocacy): วิเคราะห์ผลกระทบของความรุนแรงที่มีต่อสุขภาพจิต และมีส่วนร่วมเชิงรุกในการออกแบบกิจกรรมสุขภาพจิตชุมชน
• การกลับคืนสู่สังคมแบบองค์รวม (Holistic Reintegration): พัฒนาทักษะเพื่อช่วยให้บุคคลเปราะบางสามารถฟื้นฟูคุณค่าในตนเอง และกลับคืนสู่ครอบครัว ชุมชน และมิติทางสังคมในภาพรวมได้อย่างประสบความสำเร็จ

กระบวนการเรียนรู้

วันที่ 1: สุขภาพจิตชุมชนและการสร้างความสัมพันธ์
เป้าหมายของวันแรกคือการสร้างความไว้วางใจและพัฒนาทักษะการจัดการอารมณ์เบื้องต้น

• การสร้างบรรยากาศที่ปลอดภัย (Safe Environment): กิจกรรมสร้างความสัมพันธ์เชิงบวกและพื้นที่เรียนรู้ที่มั่นคงปลอดภัยผ่านการกำหนดกติการ่วมกัน
• การสำรวจประสบการณ์เชิงลึก: ใช้กระบวนการเล่าเรื่อง (Storytelling) และการรับฟังอย่างลึกซึ้ง (Deep Listening) เพื่อประมวลผลประสบการณ์ชีวิตในช่วงเดือนที่ผ่านมา
• การจัดการความเครียดและการตระหนักรู้ในตนเอง: ระบุสัญญาณความเครียดทางร่างกายและจิตใจ พร้อมเรียนรู้กลไกการดูแลตนเองขั้นพื้นฐาน
• ละครสร้างสรรค์ 1 ใช้เทคนิคทางละครเพื่อสร้างภาพจำลองและจัดการความเครียด ผ่านความเชื่อมโยงระหว่าง “หัว-ใจ-กาย” (Head-Heart-Hand)
• ตลาดวิชา “การจัดการอารมณ์”: ฐานการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ 4 ฐาน ประกอบด้วย:
  • พื้นที่ปลอดภัย (Safe Place): การค้นหาความมั่นคงปลอดภัยจากภายในใจ
  • บุคคลที่ปลอดภัย (Safe Person): การระบุบุคคลที่เป็นระบบสนับสนุนที่ไว้วางใจได้
  • การฝึกอยู่กับปัจจุบัน (Grounding & Mindfulness): การฝึกสติและการกำหนดลมหายใจ
  • การกำกับอารมณ์ (Regulation): เทคนิคการสำรวจสภาวะร่างกาย (Body Scanning) และเทคนิคการรับรู้ผ่านสัมผัส 5-4-3-2-1
• กิจกรรมพิเศษช่วงค่ำ: ละครสร้างสรรค์ 2 มุ่งเน้นความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะความผิดปกติทางจิตใจหลังเผชิญเหตุสะเทือนขวัญ (PTSD) และการให้ความรู้ทางจิตวิทยา (Psychoeducation) ผ่านงานศิลปะ

วันที่ 2: การฟื้นฟู พลังฟื้นตัว และการประยุกต์ใช้ในพื้นที่
เป้าหมายของวันที่สองคือการมอบเครื่องมือเชิงคลินิกและกรอบการทำงานเพื่อการแทรกแซงในพื้นที่และการคืนสู่ชุมชน

• ถนนชีวิต (Life Roadmap): ผู้เข้าร่วมประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดการบำบัดด้วยการเล่าเรื่อง (Narrative Exposure Therapy – NET) ผ่านกิจกรรม “ถนนชีวิต” เพื่อระบุจุดแข็ง (Character Strengths) และปัจจัยพลังฟื้นตัว: ฉันเป็นใคร (I AM), ฉันทำอะไรได้ (I CAN) และฉันมีใคร (I HAVE)
• ถนนชีวิต 2 (ละครสร้างสรรค์ 3): จำลองเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงในชีวิตและการจัดการความเครียดผ่านละคร 3 ฉากเพื่อส่งเสริมกระบวนการเยียวยา
• การคืนสู่ชุมชนและการให้ความรู้ทางจิตวิทยา: เรียนรู้กระบวนการคืนสู่ชุมชน (Reintegration) เพื่อฟื้นฟูบทบาททางสังคมและจิตใจ พร้อมทั้งให้ข้อมูลด้านการวินิจฉัยและการรักษาแก่ครอบครัว
• การตั้งเป้าหมาย (WOOP Coaching): การสังเคราะห์ขั้นสุดท้ายที่ผู้ปฏิบัติงานจะประยุกต์ใช้โมเดล WOOP:
  • ความปรารถนา (Wish): ระบุเป้าหมายที่ต้องการ
  • ผลลัพธ์ (Outcome): ภาพความสำเร็จที่ดีที่สุด
  • อุปสรรค (Obstacle): ระบุสิ่งขวางกั้นที่อาจเกิดขึ้น
  • แผนการ (Plan): สร้างขั้นตอนที่เป็นรูปธรรมเพื่อก้าวข้ามอุปสรรค

การประเมินผลการเรียนรู้

โมดูลนี้ใช้การประเมินตามสภาพจริง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ปฏิบัติงานสามารถนำทักษะไปใช้ในสถานการณ์จริงได้:

• การประเมินเพื่อพัฒนา (Formative Evaluation): ประเมินอย่างต่อเนื่องตลอดการอบรม 2 วัน ผ่านการสรุปและสะท้อนผลลัพธ์การเรียนรู้
• การประเมินผ่านบทบาทสมมติ (Role-Play Evaluation): วัดสมรรถนะในการให้คำปรึกษารายบุคคล การให้ข้อมูลสะท้อนกลับเชิงสร้างสรรค์ (Constructive Feedback) และการประเมินผลลัพธ์ในระยะยาว
• การสังเคราะห์สู่การปฏิบัติ: ประเมินความสามารถในการแปลงความรู้จากการอบรมสู่ “แผนปฏิบัติการ” (Action Plan) ที่เป็นรูปธรรมเพื่อนำไปใช้ในชุมชน

ผลลัพธ์ที่คาดหวัง: ผู้เข้าร่วมที่ประสบความสำเร็จคือผู้ที่เข้าใจ สามารถดูแล และให้คำปรึกษาด้านจิตใจเบื้องต้นแก่กลุ่มเปราะบางในพื้นที่ของตนเองได้