โมดูล 1 : "Inner Self" รู้จักตัวตน
แม้ว่าโมดูลนี้จะถูกออกแบบมาสำหรับ บุคลากรด่านหน้า (Frontline Practitioners) ที่ทำงานสนับสนุนกลุ่มเปราะบาง แต่เนื้อหาจะมุ่งเน้นไปที่การวางรากฐานด้านสุขภาพจิตและทักษะการให้คำปรึกษา โดยมีพื้นฐานมาจากการสร้างความตระหนักรู้ในตนเอง (Self-awareness)
- สมรรถนะหลักที่ได้รับการพัฒนา (Core Competencies Developed)
หลักสูตรในโมดูลที่ 1 ให้ความสำคัญกับสมรรถนะหลัก 4 ด้าน :
- ความรู้ด้านสุขภาพจิตพื้นฐาน (Foundational Mental Health Literacy): ผู้เข้าร่วมจะมีความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับสุขภาวะทางจิตสังคม การระบุสัญญาณความเครียด และความเข้าใจในปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อความทุกข์ทางใจ
- ทักษะการให้คำปรึกษาเบื้องต้น (Basic Counseling Skills): การสร้าง “ฐานคิดของผู้ให้คำปรึกษา” (Counseling Mindset) ซึ่งประกอบด้วยความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ การสร้างความไว้วางใจ และการฝึกทักษะการรับฟังอย่างลึกซึ้ง (Deep Listening)
- พลังฟื้นตัวและความเมตตาต่อตนเอง (Resilience & Self-Compassion): พัฒนาความสามารถในการสำรวจความสำเร็จและอุปสรรคของตนเอง เพื่อสร้างพลังฟื้นตัวภายในและความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
- ความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรมและกลุ่มเฉพาะ (Cultural & Group Sensitivity): สร้างความตระหนักรู้ในความแตกต่างทางวัฒนธรรมและความละเอียดอ่อนในการทำงานกับกลุ่มเปราะบางเฉพาะกลุ่ม
กระบวนการเรียนรู้ (Session Deliverables)
การอบรมเชิงปฏิบัติการใช้เวลา 2 วัน โดยเน้น “การสำรวจตัวตนภายใน” ไปสู่ “ทักษะการให้คำปรึกษาเชิงปฏิบัติ”
วันที่ 1: รากฐานและความตระหนักรู้ในตนเอง (Foundation and Self-Awareness)
- การสำรวจความทุกข์และจุดแข็ง (Exploration of Suffering & Strengths): กิจกรรมกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ชีวิต มุ่งเน้นการระบุจุดแข็งภายในและระบบสนับสนุนภายนอกที่ช่วยเสริมสร้างพลังฟื้นตัว
- การจัดการความเครียด (Stress Management): ช่วงการเรียนรู้เพื่อระบุสัญญาณความเครียด 4 ด้าน (ร่างกาย, อารมณ์, ความคิด, พฤติกรรม) และฝึกเทคนิคการลดความเครียดที่ใช้ได้จริง เช่น การฝึกลมหายใจและกิจกรรมทางศาสนา
- ถนนชีวิต (Roadmap of Life): กิจกรรมช่วงค่ำที่ให้ผู้เข้าร่วมวาด “แผนที่เส้นทางชีวิต” ในอดีตและปัจจุบัน เพื่อส่งเสริมการเยียวยาทางจิตใจผ่านกระบวนการเล่าเรื่อง (Storytelling)
วันที่ 2: ทักษะการให้คำปรึกษาและการประยุกต์ใช้ (Counseling Skills and Application)
- การสัมภาษณ์และบทบาทสมมติ (Interviewing & Role Play): การฝึกอบรมเทคนิคการสัมภาษณ์และการตั้งคำถามที่ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับกลุ่มเปราะบาง
- การปฐมพยาบาลทางจิตใจ (Psychological First Aid – PFA): เรียนรู้ความเข้าใจต่อปฏิกิริยาเมื่อเผชิญเหตุสะเทือนขวัญ และวิธีการอำนวยความสะดวกในการ “ส่งต่อ” (Link) กลับสู่ระบบสนับสนุนทางสังคมอย่างรวดเร็ว
- การตั้งเป้าหมาย (WOOP): เรียนรู้วิธีการโค้ชแบบ WOOP (Wish – ความปรารถนา, Outcome – ผลลัพธ์, Obstacle – อุปสรรค, Plan – แผนการ) เพื่อสร้างแผนปฏิบัติการที่ชัดเจนสำหรับการนำไปใช้จริงในพื้นที่
การประเมินผลการเรียนรู้ (Assessment of Learning)
การประเมินในโมดูลที่ 1 ถูกออกแบบมาให้เป็นกระบวนการ “ประเมินเพื่อพัฒนา” (Formative Assessment) โดยมุ่งเน้นที่ความสามารถของผู้เรียนในการประยุกต์ใช้ทักษะในสถานการณ์จำลอง:
- การสังเกตพฤติกรรม (Behavioral Observation): วิทยากรประเมินการมีส่วนร่วมในเวิร์คช็อปและบทบาทสมมติอย่างต่อเนื่อง
- การสะท้อนการเรียนรู้ (Learning Reflection): การถอดบทเรียนเมื่อจบในแต่ละวันเพื่อให้ผู้เรียนสรุปสิ่งที่ได้รับ และสะท้อนว่าตนเองจะนำบทเรียนไปใช้ในงานและชีวิตส่วนตัวได้อย่างไร
- การติดตามสภาวะตนเอง (Self and Physical Monitoring): ผู้เข้าร่วมรายงานสภาพร่างกายและจิตใจของตนเองตลอดการอบรมเพื่อฝึกฝนการตระหนักรู้ในตนเอง
สมรรถนะขั้นต้น (Preliminary Competency): เป้าหมายสูงสุดคือผู้เข้าร่วมสามารถให้คำปรึกษาเบื้องต้นแก่ผู้บอบช้ำทางจิตใจในชุมชนของตนเองได้
